Batı edebiyatı özellikleri, akımları ve sanatçıları

0

Bilinen en eski dönemlerden günümüze kadar Batılı ulusların nazım ve düzyazı türlerinde ortaya koydukları edebî ürünlerin tümüne birden Batı edebiyatı adı verilir. Batılı uluslar, temelde aynı uygarlığa, Batı uygarlığına bağlı oldukları için, düşünüş ve duyuş tarzları da pek çok noktada ortak özellikler göstermektedir. Bu bakımdan genel bir kavram olarak Batı edebiyatından söz edilebilir. Bu ünitede Batılı ulusların edebiyatları, dönemlerine ve ayrı ayrı edebî anlayışlarına ve akımlara göre incelenerek, sonuçta Batı edebiyatı adlı bütüne ulaşılacaktır.

Klâsik Batı Edebiyatı

En eski zamanlardan Rönesans dönemine kadar Batı edebiyatı, Yunan ve Lâtin edebiyatlarıyla temsil edilmiştir. Batılı ulusların yazı dilleri ve millî edebiyatları ise aşağı yukarı Rönesans döneminde ortaya çıkmıştır. Onun için batı edebiyatının ilk örnekleri Yunan ve Lâtin edebî metinleridir.

Eski Yunan Edebiyatının Özellikleri

  • M.Ö. 9. yüzyılla MS. 2. yüzyıl arasını kapsar.
  • Destan (epik şiir), didaktik ve pastoral şiir, tragedya, ko­medya, fabl, tarih, biyografi, felsefe, söylev türlerinde
  • eserler verilmiştir.
  • Dönemin en önemli ürünleri İlyada ve Odysseia destan­larıdır.
  • Felsefe alanında Sokrates, Eflatun (Devlet adlı eseri önem­lidir.) ve Aristo (Poetika) önemli isimlerdir.
  • Söylev türünde Demostones en önemli isimdir.
  • Gezi yazısı türündeki önemli isim Anabasis (On Binlerin Dönüşü) adlı eseriyle Ksenefon’dur.

Eski Yunan Edebiyatının Önemli Sanatçıları Kimlerdir?
HOMEROS

  • M.Ö. 9. yüzyılda yaşamıştır.
  • Eski Yunan’ın en önemli şairidir.
  • İlyada ve Odysseia’yı derlemiştir.
  • İlyada, M.Ö. 1200’lü yıllarda Yunanlılarla Troyalıların sava­şını anlatır.
  • Odysseia’da, İlyada destanında da önemli bir yeri olan Kral Odiyyesseus’un, savaş sonrasında, kral­lığına düşman olanlarla mücadelesi anlatılır.
  • Eserleri: İlyada, Odysseia

HESİODOS

  • M.Ö. 8. yüzyılda yaşamıştır.
  • Didaktik şiirin kurucusudur.
  • Eseri: İşler ve Günler

SAPPHO

  • M.Ö. 6. yüzyılda yaşamıştır.
  • Lirik şiirin kurucusudur.
  • Yazdığı aşk şiirlerinden çok azı günümüze kalmıştır.

AİSOPOS (EZOP)

  • M.Ö. 6. yüzyılda yaşamıştır.
  • Fabl türünün kurucusudur.
  • Eseri: Fabllar

HERODOTOS

  • M.Ö. 8. yüzyılda yaşamıştır.
  • “Tarihin Babası” olarak anılır.
  • Tarih türünün kurucusu kabul edilmektedir.

AİSKHYLOS

  • M.Ö. 525- 456 yılları arasında yaşamıştır.
  • Tiyatronun, Tragedyanın ilk büyük şairidir.
  • Eserleri: Agamemnon, Yalvaran Kızlar, Persler, Zincire Vurulmuş Prometheus

SOPHOKLES

  • M.Ö. 495 – 406 yılları arasında yaşamıştır.
  • Tragedyanın en büyük şairidir.
  • Eserleri: Kral Oidipus, Elektra, Trakhisli Kadınlar, Antigone, Oidipus Kolonos’ta

EURİPİOES

  • M.Ö. 480 – 406 yılları arasında yaşamıştır.
  • Tragedya şairidir.
  • Eserleri: İphigenia Aulis’te, Medelia, Hippolytos, Elektra, Andromache, Drestes

ARİSTOPHANES

  • İlk büyük komedya şairidir.
  • Döneminin toplumsal yaşamını konu edinmiştir.
  • Eserleri: Eşekarıları, Atlılar, Kurbağalar, Kuşlar, Barış, Bulutlar

Lâtin Edebiyatı
Romalılar Yunanistan’ı M.Ö. 250’li yıllarda siyasî anlamda egemenlikleri altına aldıktan sonra Lâtin edebiyatı , daha çok Roma’da Yunan kültür ve edebiyatının etkisiyle ve taklidiyle oluşmuştur. Eski Atina’da Yunan sanatçıları daha özgür ortamlarda ürün veriyorlardı. Onlar kendi dönemlerinde yaşayan kişileri , yöneticileri serbestçe hicvedip eleştirebiliyorlardı. Ancak Roma’da Lâtin komedya şairleri bu bakımdan özgür değillerdi.Lâtin edebiyatının ilk önemli sanatçıları arasında tragedya şairi Ennius (M.Ö. 240-170), komedya şairi Plautus (M. Ö.184) ve Terentius (M.Ö. 159) yer alır. Bunlar Yunan sanatçılarını örnek almışlardır. Daha sonra Lucretius (M.Ö. 98-53) didaktik nazım, Catullus(M.Ö. 78-54) lirik nazım türünde ; Vergilius (M.Ö. 70-19) pastoral , epik ve didaktik nazım; Horatius (M.Ö. 64-8) lirik ve didaktik nazım; Ovidius (M.Ö. 43-M.S. 18) lirik nazım türlerinde ve mitolojide; Cicero (M.Ö.106-43) hitabet türünde; Sallustius (M.Ö. 86-34) , Titus Livius (M.Ö. 59-M.S. 19) ve Tacitus (54-129) tarih yazıcılığında; Seneca (M.Ö. 4-M.S. 65) da felsefe ve tragedyada önde gelen isimlerdendir.

İtalyan Edebiyatının Özellikleri

  • İtalya, Rönesans’ın doğduğu yerdir.
  • Dante, Petrarca ve Boccacio 14. yüzyılda halk dilini yazı dili haline getirerek İtalyan edebiyatının oluşmasını sağlamışlardır.

İtalyan Edebiyatının Sanatçıları

DANTE (1265 – 1321)

  • İtalyan edebiyatının en büyük şairidir.
  • Rönesans’ın hazırlayıcılarındandır.
  • Eserleri: İlahi Komedya (Terza-rima nazım şekliyle yazılmıştır.), Yeni Hayat

PETRARCA (1304 – 1374)

  • Latince, İtalyanca şiirleri vardır.
  • Lirik bir şairdir.
  • Eserleri: Türküler (İtalyanca) Afrika (Latince)

BOCCACİO (1313 -1375)

  • “Decameron”daki öyküleriyle çağdaş öykünün kurucusu sayılmaktadır.
  • Bu kitaptaki öykülerde dönemine egemen olan dini konular yerine günlük hayat işlenmiştir.
  • Eseri: Decameron

ARİOSTA (1474 – 1553)

  • Rönesans döneminin önemli sanatçılarındandır.
  • Çılgın Orlando adlı yapma destanı ile tanınmıştır.
  • Bu destanda Hıristiyanlarla Müslümanlar arasındaki sa­vaşları anlatır.
  • Eseri: Çılgın Orlando

TASSO (1544 – 1595)

  • Rönesans’ın önemli destan şairidir.
  • Kurtarılmış Kudüs adlı yapma destanı ile tanınmıştır. Bu eserde I. Haçlı Seferi’nde Kudüs’ün alınışını anlatır.
  • Eseri: Kurtarılmış Kudüs

İspanyol Edebiyatı

Rönesans Dönemi İspanyol Edebiyatı
İspanyol yazarlar Rönesans devrinde daha çok roman ve tiyatro türlerinde eser vermişlerdir. Rojas, Celestina (1499 ve 1526) adlı romanında pek çok engeller sebebiyle kavuşamayan iki sevgilinin başından geçenleri konu edinir. Hem İspanya’da hem de Avrupa’da gerçek dışı kişilerin kahramanlıklarını ve aşklarını konu edinen abartılı pek çok şövalye romanı yazılmıştır. Ayrıca çobanların gerçek dışı aşk ilişkilerini konu edinen çoban romanları da yazılmıştır.İspanya’nın bu dönemdeki en önemli roman yazarı Cervantes (1547-1616)’tir.

Cervantes’in Don Kişot (1605) adlı romanı modern romanın başlangıcı sayılmaktadır.Cervantes, gerçekle hayalin çatışması temeline kurulu olan romanda şövalyeliğin eleştirisi ve yergisinin yanında insan gerçeğinin pek çok boyutlarına yer verir.Tiyatroda ise Lope de Vega (1562-1635) en önemli isimdir.

Gerçekçi Dönem İspanyol Edebiyatı
En önemli realist yazar Miguel de Unamuno (1864-1936)’dur. Yaşamanın amacı, insanın sonsuzluk ve ölümsüzlük arzusu gibi temalara ağırlık vermiştir. Sis adlı romanı önemlidir.

20. Yüzyıl İspanyol Edebiyatı
Bu yüzyılın en önemli iki şairi Juan Ramon Jimenez (1881) ve Federico Garcia Lorca (1899-1936)’dır. Jimenez’in şiirlerinde eski Endülüs İslâm uygarlığının kalıntılarının izlerine rastlamak mümkündür. Şiirde mısranın önemsizliğine inanır. Manzum hikâyelere ve mensur şiire önem vermiştir. Lorca, halk kültür ve edebiyatından, folklordan yararlanmıştır.

Fransız Edebiyatının Özellikleri
Fransız edebiyatının ilk örneklerini destanlar oluşturur.
Bu edebiyatın en önemli destanı Chanson de Röland des­tanıdır.
Fransız edebiyatında, 12. yüzyıldan, özellikle de Rönesans’tan sonra büyük gelişmeler görülür.

Fransız Edebiyatının Önemli Sanatçıları

MONTAİGNE (1533 – 1592)

  • “Denemeler” adlı üç ciltlik eseri vardır.
  • Bu eseriyle deneme türünün kurucusudur.
  • Eseri: Denemeler

CORNEILLE (1606 – 1703)

  • Klasisizm akımının tiyatro yazarlarındandır.
  • İlk büyük trajedi şairidir.
  • Eserleri: Le Cide, Horace

LA FONTAİNE (1621 – 1685)

  • Fabl türünün usta ismidir.
  • Klasisizm akımına bağlıdır.
  • Didaktik şiirler yazmıştır.
  • Fabllarının konusunu Eski Yunan ve Latin yazarlarından almıştır.
  • Özellikle fabl türündeki eserleriyle tanınan Aisopos (Ezop)’tan etkilenmiştir.
  • Eseri: Fabllar

RACİNE (1639 – 1699)

  • Klasisizm akımına bağlıdır.
  • Trajedi şairidir.
  • Eserleri: Andromaque (Andromak), İphigenia (İfijenya), Phedre (Fedra)

MOLİERE (1622 – 1673)

  • Dünya edebiyatının en önemli komedya yazarlarındandır.
  • Komedyalarında güldürürken düşündürmeyi amaçlamıştır.
  • Töre ve karakter komedilerinin başarılı örneklerini vermiştir.
  • Komedyalarında, cimriliği, ikiyüzlülüğü, sonradan görmeliği vs. anlatmıştır.
  • Eserleri: Gülünç Kibarlar, Kocalar Mektebi, Kadınlar Mektebi, Tartüffe, Bilgiç Kadınlar, Zoraki Hekim, Zoraki Evlilik, Kibarlık Budalası, Scapin’in Dolapları, Cimri, Hastalık Hastası

LA BRUYERE (1645 – 1696)

  • Portre türündeki eserleriyle tanınmıştır.
  • İnsanları daha iyi hale getirmeyi amaçlamıştır.
  • Eseri: Karakterler

BOİLLEAU (1636 – 1711)

  • Klasisizmin kuramcısıdır.
  • Şair ve eleştirmendir.
  • Eseri: Şiir Sanatı

VOLTAİRE (1694 – 1778)

  • Yazar ve düşünce adamıdır.
  • Roman, hikâye ve tiyatroları da vardır.
  • Eserleri: Henriade (Destan), Candide (Roman), Brutus (Trajedi), Milletlerin Töre ve Ruhuna Dair (Deneme)

J. J. ROUESSEAU (1712 – 1778)

  • Şair ve düşünce adamıdır.
  • Eşitlik, özgürlük gibi düşünceleriyle Fransız Devrimi’nin hazırlayıcısı olmuştur.
  • Romantizmin hazırlayıcısı, öncüsüdür.
  • Eserleri: Bilimler ve Sanatlar, Üstüne Söylev, Toplum Sözleşmesi, İtiraflar, Emile (Çocuk eğitimiyle ilgili roman)

LAMARTİNE (1790 – 1869)

  • Romantizmin önemli şair ve romancısıdır.
  • Romantik şiirin öncüsüdür.
  • Eserleri: Şairane Düşünceler (Şiir) Grazielle (Roman)

VİCTOR HUGO (1802 – 1885)

  • Romantizm akımının önemli sanatçısıdır.
    Şiir, tiyatro ve roman türlerinde eserler vermiştir.
    Cromwell adlı yapıtının ön sözünde romantizmin kurallarını ortaya koymuştur.
  • “Sefiller” adlı ünlü romanında ekmek çaldığı için beş yıl kürek cezasına çarptırılan Jean Valjean’ın kaçmaya çalış­tığı için on dokuz yılı bulan mahkûmluğundan sonra peşini bırakmayan geçmişi konu edilir.
  • Eserleri: Şiir: Sonbahar Yaprakları, Seyirler, Cezalar, Yüzyılların Efsanesi
    Tiyatro: Hemani, Kral Eğleniyor, Ruy Blas, Cromwell
    Roman: Sefiller, Notre Dame’ın Kamburu

ALEKSANDRE DUMAS PERE (1802 – 1870)

  • Romantizme bağlı roman yazarıdır.
  • Tarihi ve polisiye (serüven) romanlar yazmıştır.
  • Eserleri: Üç Silahşorler, Monte Kristo Kontu

HONORE DE BALZAC (1799 – 1850)

  • Realizmin öncüsü olmakla birlikte, eserleri romantik özellik­ler de taşır.
  • “İnsanlık Komedyası” adlı doksan altı romandan oluşan romanlar dizisi vardır.
  • Çocuklarına sevgiyle bağlı bir babanın, Mösyö Goriofun dramını anlattığı “Goriot Baba” eseri realist romanın ba­şarılı örneklerindendir.
  • Eserleri: Eugenie, Grandet, Goriot Baba, Vadideki Zambak, Gobseck

STENDHAL (1783 – 1842)

  • Realizmin büyük romancısıdır.
  • Romanlarında psikolojik tahlillere yer vermiştir.
  • Stendhal, bir gazete haberinden yola çıkarak yazdığı Kır­mızı ve Siyah’ta Julien Sorel adlı hırslı bir gencin yaşadık­larını, onu idama götüren mevki düşkünlüğünü anlatır.
  • Eserleri: Kırmızı ve Siyah, Parma Manastırı

GUSTAVE FLAUBERT (1821 – 1880)

  • Realizmin kuramcısı, ünlü bir romancıdır.
  • Gözlemlerinden yola çıkarak gerçekçi tipler ortaya koymuştur.
  • Emma’nın yani Madame Bovary’nin mutsuz evliliğini, ya­sak aşklarını, özentilerini anlattığı Madame Bovary roma­nıyla tanınmıştır.
  • Eserleri: Madame Bovary, Salambo

EMİLE ZOLA (1840 – 1902)

  • Natüralizmin ve “deneysel roman” anlayışının öncüsüdür.
  • Romanlarındaki kişileri, soyaçekimlerin, içgüdülerin ve sosyal koşulların bir ürünü olarak anlatmıştır.
  • Eserleri: Nana, Germinal, Toprak, Doktor Paskal, Hakikat, Meyhane

ALPHONSE DAUDET (1840 – 1897)

  • Natüralizmin önemli temsilcilerindendir.
  • Roman ve öykülerinde gözlemci yönü öne çıkar.
  • Eserleri: Öykü: Değirmenimden Mektuplar, Pazartesi Hikâyeleri
    Roman: Taraskonlu Tartaren, Jack

GUY DE MAUPASSANT (1850 – 1893)

  • Natüralizmin önemli sanatçılarındandır.
  • “Maupassant tarzı öykü” adı verilen “olay öyküsü”nün kurucusudur.
  • Eserleri: Öykü: Tombalak, Ayışığı
    Roman: Bir Hayat, Güzel Dost

CHARLES BAUDELAİRE (1821 – 1867)

  • Sembolizmin öncü şairidir.
  • Şiirleri dışında öykü, deneme ve eleştirileri de vardır.
  • Eserleri: Kötülük Çiçekleri, Paris Sıkıntısı

ARTHUR RİMBAUD (1854 – 1891)

  • Sembolizmin öncülerindendir.
  • Empresyonizme de öncülük etmiştir.
  • “Sarhoş (Esrik) Gemi” şiiriyle tanınmıştır.
  • Eserleri: Cehennemde Bir Mevsim, İlhamlar

ALBERT CAMUS (1913 – 1960)

  • Roman türündeki eserleriyle tanınır.
  • Varoluşçuluk akımını felsefi alandan edebiyata taşıyan isimlerdendir.
  • Eserleri: Veba, Yabancı

JEAN PAUL SARTRE (1905 – 1980)

  • Varoluşçuluk akımının öncülerindendir.
  • Deneme, öykü, roman, tiyatro türlerinde eserleri vardır.
  • Eserleri: Hikâye: Duvar
    Roman: Bulantı

İngiliz Edebiyatı ve Temsilcileri

SHAKESPEARE (1564-1616)

  • Trajedi ve komedi türlerinde hem şiir, hem düzyazı, hem de şiir-düzyazı biçiminde yapıtlar ortaya koymuştur. Shakespeare eserlerinde kin, aşk, dostluk, yükselme, öç alma gibi duygulan derinlemesine irdelemiştir. Başlıca trajedileri “Romeo ve Juliet”, “Hamlet”, “Macbeth”, “Othello”, “Kral Lear”; komedileri “Venedik Taciri”, “Yanlışlıklar Komedyası”dır. Bu tür Eserleri:nın yanı sıra; manzum hikâyeleri ve romantik şiirleri de vardır.
  • Eserleri: Hamlet, Macbeth, Romeo ve Juliet, Venedik Taciri, Othello, Kral Lear, Hırçın Kız, Yanlışlıklar Komedyası, Bir Yaz Gecesi Rüyası, Jul Sezar, Antonlus ve Kleopatra: Tiyatro

BACON (1561 -1626)
Francis Bacon eserleriyle bilimin ve felsefenin gelişimini göstermiş, doğa ve akıl arasında bir bağ kurulabileceği fikrini yerleştirmiştir. Ona göre bilim, doğanın özüne yönelmelidir. Pragmatizm ile sonuçlanacak olan deney temeline dayanan İngiliz felsefesinin temellerini atmıştır. Ona göre bilimin başlıca yöntemi tümevarım yöntemidir. Düşüncelerini “Denemeler” ve “Yeni Atlantis” adlı Eserlerinde dile getirmiştir.

JONATHAN SWİFT (1667 – 1745)
Jonathan Swift, İngiliz edebiyatının en usta hiciv yazarı sayılır. Kendini İrlanda’nın sorunları üzerinde çalışmaya ve yazmaya vermiş, İngiltere’nin baskıcı politikalarına karşı yaptığı mücadelede birbiri ardına yayımladığı siyasi yazılarla İrlanda’da ulusal bir kahramana dönüşmüştür. 1726’da tamamladığı romanı “Gulliver’in Gezileri” ile de tüm zamanlara yayılan bir ün kazanmıştır.

DANİEL DEFOE (1660 – 1731)
Daniel Defoe, Robinson Crusoe” adlı romanıyla tanınmıştır. Romanların yanı sıra şiir, öykü; tarihsel, dinsel, politik, didaktik ve ekonomik yazılar kaleme almıştır. Eserlerinde, gerçekçi bir tarzda cesaret, mutluluk ve insan iradesinin verimli kullanılması gibi konuları işlemiştir.

ROBİNSON CRUSOE – Daniel Defoe
Robinson Crusoe, orta halli bir İngiliz ailesinin çocuğudur, gezi ve serüven meraklısıdır. Bir deniz yolculuğu sırasında içinde bulunduğu gemi Güney Amerika sahillerinden az ötede kayalara çarpıp karaya oturur. Robinson yüzerek karaya çıkar. Yolcuların geri kalanı boğulur. Adada kendisinden başkasının olmadığını anlar. Yaptığı salla batık gemiden gerekli araç ve gereci kıyıya taşır. Yelken bezinden bir çadır yapar. Gemide bulduğu mürekkep ve kağıtla günü gününe anılarını yazmaya başlar. Yıllar sonra adada Cuma adını verdiği bir köleyle karşılaşır. Ona İngilizce öğretir. Robinson’la Cuma bir gemiyi korsanlardan kurtararak İngiltere’ye dönerler. Artık kendi ülkesinde bir yabancıdır.

CHARLES DİCKENS (1812 -1870)
Charles Dickens İngiliz edebiyatında, realist romanın öncülerindendir. Eserlerinde 19. yüzyıl İngiltere’sinin sorunlarını ele almıştır. Döneminin toplum düzeninin çelişki ve sorunlarına daha derinden yaklaşmış, katı burjuva bencilliğinin karşısına halkın içinden sade ve sıradan insanların saflığını ve temizliğini çıkarmıştır. Eserlerinde, kişilerin ruhsal yapısını ve toplumsal çevresini derinlemesine tahlil etmiştir.
Eserleri: Oliver Twist, Pickwick’in Kâğıtları, David Copperfield, Antikacı Dükkânı, İki Şehrin Hikâyesi, Büyük Umutlar: Roman

OLİVER TWİST – Charles Dickens
Bir yetimhanede büyüyen yetim Oliver Twist ve diğer çocuklar, açlık çekmektedir. Yetimhane müdürü Mr. Bumble, Oliver bir “sorun çıkarıcı” olarak mimlemiştir ve yetimhane kuruluyla birlikte onu herhangi bir isteyenin yanına çırak olarak vermeye karar verirler; ancak Oliver kaçmayı başarır ve Londra’nın yolunu tutar. Şehrin kenar mahallelerinden birinde aç ve yorgun dolaşırken kurnaz Dodger ile tanışır ve kendini Fagin’in yönettiği yankesici çocuklar çetesinin içinde bulur. Ayrıca merhametsiz Bili Sykies, onun kız arkadaşı Nancy ve köpeği Sykies ile tanışır. Oliver’ın başından birçok olay geçer ve sonunda Mr. Brownlow ile birlikte yükselen güneşe doğru uzaklaşırlar. Artık gelecek güzel günler onu beklemektedir.

Alman Edebiyatı

Rönesans Dönemi Alman Edebiyatı
Bu dönemde Luther (1483-1546) İncil’i Latinceden Almancaya çevirerek edebî Almanca için önemli bir zemin hazırlamış oldu.

Romantik (Coşumcu) Dönem Alman Edebiyatı
Goethe (1749-1832), özellikle şiir ve romanlarıyla romantizm akımını başarılı bir şekilde temsil etmiştir. Lirizme, aşk maceralarına, halk edebiyatı unsurlarına ve birtakım felsefî yorumlara yer vermiştir. Başlıca şiirleri Roma Eyejileri ve Divan adlı eserlerinde toplanmıştır. En önemli tiyatro eseri Faust, en önemli romanı da Genç Werther’in Acıları adını taşır.Alman edebiyatının diğer önemli romantik sanatçıları arasında Schiller (1759-1805), Schlegel Kardeşler (Wilhelm 1767-1845, Friedrich 1772-1829), Heine (1798-1856) gibi şairler; Hoffmann (1776-1822) gibi romancılar; Kleist (1777-1811), Hebbel (1813-1883) gibi tiyatrocular sayılabilir.

Gerçekçi (Realist) Dönemde Alman Edebiyatı
Alman edebiyatında Fontane (1819-1898), Storm (1817-1888), Hauptmann (1862-1946) gerçekçi yazarlar arasında gösterilir.Gerçekleri olduğu gibi yansıtmanın üzerinde durmuşlardır. Günlük olayları ve ayrıcalığı olmayan kişileri işlemişlerdir. Günlük konuşma dilini kullanmışlar ve abartılı coşkulardan kaçınmışlardır. Bütünü görmeyi ve düşündürmeyi amaçlamışlardır.

20. Yüzyıl Alman Edebiyatı
Şiir türünde bu yüzyılda Alman edebiyatının en önemli şairlerinden birisi Rainer Maria Rilke(1875-1926)’dir. En çok aşk, ölüm, tabiat gibi temalara yer vermiş; lirik bir üslûbu benimsemiş ve Alman halk şarkıları geleneğine ait unsurlardan yararlanma yoluna gitmiştir.Roman türünde Thomas Mann (1875-1955), Hesse (1877), tiyatro türünde ise Brecht (1898-1956) belli başlı yazarlar arasında yer alırlar.

20 Yüzyıl Avusturya Edebiyatı
Önde gelen bir yazar, Franz Kafka (1833-1924)’dır. O da varoluşçu yazarlar gibi insanın saçma ve kötü bir dünyadaki trajedisine, bunalımlarına, kişinin çağına, ailesine, işine yabancılaşması temalarına yer vermiştir. Onun en önemli teması “yabancılaşma”dır. Başlıca Eserleri: Değişim (1915), Hüküm (1916), Ceza Sömürgesi (1919), Bir Taşra Doktoru (1920), Dava, Şato, Amerika.

Rus Edebiyatının Özellikleri
Rus edebiyatının sözlü edebiyat döneminin en önemli ürünü İgor Destanı’dır.
Özellikle 19. yüzyılda Rus edebiyatı büyük ilerlemeler göstermiştir.

Rus Edebiyatının Önemli Sanatçıları

PUŞKİN (1799 – 1837)

  • Romantizmin önemli şair ve romancısıdır.
  • Modern Rus Edebiyatının kurucusu kabul edilmektedir.
  • Eserleri: Şiir: Çingeneler
    Roman: Yüzbaşının Kızı

TURGENYEV (1818 – 1883)

  • Realist bir romancıdır.
  • Edebiyatı toplumsal gelişmeyi sağlamada bir araç olarak görmüştür.
  • Eserleri: Babalar ve Oğullar, Rudin, Taşralı Kadın, Bir Asilzade Yuvası

GOGOL (1809 – 1952)

  • Realist bir yazardır.
  • Mizahi, yergici bir anlatımı vardır. “Palto” adlı hikâyesiyle tanınır.
  • Eserleri: Roman: Ölü Canlar
    Tiyatro: Müfettiş, Bir Delinin Hatıra Defteri

DOSTOYEVSKİ (1821 – 1881)

  • Dünya edebiyatının büyük, realist romancısıdır.
  • İnsan ruhunu anlatmadaki başarısıyla tanınır.
  • Üniversiteli bir genç olan Raskalnikof’un cinayet işlemeye kadar giden psikolojisini ve sonrasındaki vicdan azaplarını anlattığı Suç ve Ceza adlı romanıyla tanınır.
  • Eserleri: Suç ve Ceza, Karamazov Kardeşler, Budala, Kumarbaz, İnsancıklar, Ecinniler, Ölü Bir Evden Anılar

TOLSTOY (1828 – 1910)

  • Dünya edebiyatının önemli realist romancısıdır.
  • Romanlarında dikkatli gözlemciliği, karakterleri gerçekçi aktarışı öne çıkar.
  • Eserleri: Savaş ve Barış, Anna Karenina, Diriliş, Hacı Murat, Yaşayan Ölü, İvan İlyiç’in Ölümü, Kazaklar

ÇEHOV (1860 – 1904)

  • Kendi adıyla da anılan durum-kesit öyküsünün kurucusu olmuştur.
  • Realist bir yazardır.
  • Eserleri: Öykü: Hikâyeler (4 cilt)
    Tiyatro: Vanya Dayı, Vişne Bahçesi, Üç Kızkardeş, Martı

Amerikan Edebiyatı
Romantik Dönem Amerikan Edebiyatı
Amerikan edebiyatında ilk büyük sanatçılar bu dönemde yetişmeye başlamıştır.Moby Dick romanlarıyla Herman Melville (1819-1891), şiirleriyle Edgar A. Poe (1809-1849) ve Walt Whitman (1816-1892); şiir ve denemeleriyle R. W. Emerson(1803-1882) başlıca romantik sanatçılardandırlar.

Gerçekçi Dönem Amerikan Edebiyatı
Gerçekçilik, önce romantizmle iç içe görünür. Nathaniel Hawthorne(1804-1864) ve Moby Dick romanıyla tanınan Melville romantizmi ve gerçekçiliği eserlerinde dengeli biçimde kullanan yazarlardır. Gerçekçilik akımını daha sonra sürdüren öteki yazarlar Hanry James (1843-1916), Louise May Alcott (1832-1898)’tur.

20. Yüzyıl Amerikan Edebiyatı
20. yüzyılda Amerika’da özellikle roman ve hikâye türlerinde daha çok ürün verilmiştir.Mark Twain(1835-1910), Tom Sawyer’in Maceraları(1876), Missisippi’de Hayat(1833) gibi eserlerinde daha çok mizahî bir üslûbu benimsemiştir. O’henry (1862-1910) ise küçük hikâye türünde büyük bir üne sahiptir. Olaylarda sürpriz unsuruna ve yalın bir anlatıma önem verir.Jack London (1876-1916), Vahşetin Çağrısı (1903), Uçurum Halkı (1903) ve Martin Eden (1909) gibi romanlarının konularını daha çok kendi yaşantılarından ya da çevresinden almıştır.John Steinbeck (1902-1968), toplumcu gerçekçi bir Amerikan yazarıdır. Yoksul ve sömürülmüş kitlelerin, işçilerin sorunlarına, bireysel ve sosyal dünyalarına eğilmiştir. Daha çok California çevresine yer vermiştir. Başlıca romanları şunlardır: Ke-nar Mahalle (1935), Farelere ve İnsanlara Dair (1937), Gazap Üzümleri (1939), Sardalya Sokağı (1945).Ernest Hemingway (1898-1961) de ezilen yığınların sorunları, adalet, baskıyla boyun eğmeme gibi konuların yanında uluslararası savaşların kötülüğü, tabiatın güzelliği ve yaşama sevinci temalarına ağırlık vermiştir. Başlıca romanları: Bahar Selleri (1926), Güneş Gene Doğar (1926), Silâhlara Veda (1929), Çanlar Kimin İçin Çalıyor (1940), İhtiyar Adam ve Deniz (1953).Şiir türünde ise en önemli Amerikan şairlerinden biri olan Ezra Pound (1885-1972)tüm dünya milletlerinin kültürlerinden yararlanma yoluna gitmiş ve imgecilik (imajizm) akımının öncüleri arasında yer almıştır. Ayrıca I. Dünya Savaşı yıllarında faşizmi desteklemesiyle ünlüdür.


Arkadaşlarınla Paylaşır mısın?

Batı edebiyatı özellikleri, akımları ve sanatçıları hakkındaki aklınıza takılan soruları aşağıdan sorabilir, Batı edebiyatı özellikleri, akımları ve sanatçıları için bilgi alabilirsiniz..

"Batı edebiyatı özellikleri, akımları ve sanatçıları" bilgisi faydalı oldu mu?


Batı edebiyatı özellikleri, akımları ve sanatçıları hakkında Yorum Yap!

PAYLAŞ!